Dit jaar viert de Tongerse Antiek- en Brocantemarkt haar vijftigste verjaardag. Wat op zondag 1 augustus 1976 begon als een gedurfd initiatief van enkele ondernemende café-uitbaters, groeide uit tot een vaste waarde voor Tongeren-Borgloon en een wekelijkse ontmoetingsplaats voor liefhebbers van antiek, brocante, curiosa en bijzondere verzamelstukken.
De plek waar vandaag elke zondag antiek en curiosa van eigenaar wisselen, kende ooit een heel ander decor. De Koemarkt – de huidige Veemarkt en de omgeving van de antiekmarkt – was jarenlang het bruisende centrum van de veehandel in Tongeren en de omliggende Haspengouwse landbouwstreek. Landbouwers, veehouders, veehandelaars en slagers kwamen er samen om dieren te keuren, te onderhandelen en een verkoop met een stevige handslag te bezegelen.
Die wekelijkse marktdag was meer dan handel alleen. Ze bracht leven op het plein, zorgde voor ontmoeting en nieuwtjes, en gaf ook de cafés, eetgelegenheden en handelszaken in de buurt een stevige impuls. Toen de openbare veehandel in de loop van de twintigste eeuw steeds meer verdween en de wekelijkse veemarkt kort vóór 1976 volledig stopte, bleef het plots opvallend stil op en rond de Veemarkt.
Net in die stilte zagen enkele café-uitbaters een kans. In café De Rembrandt dachten Matt Hardy, Mariette Dumoulin van café 007, Thérèse Wouters van café Apollo en Agnes De Jong van café Century na over een nieuw initiatief voor het plein: een vlooienmarkt die opnieuw mensen, handelaars en verzamelaars naar Tongeren kon lokken.
Hun enthousiasme werd niet meteen breed gedeeld. Op een eerste vergadering in Café Century kwamen geen andere geïnteresseerden opdagen. Toch zetten Matt, Mariette, Thérèse en Agnes door. Ze vroegen toestemming aan burgemeester Ferir en kregen in nauwelijks zes weken tijd alles georganiseerd: standhouders werden gezocht, muziek en animatie vastgelegd en affiches en flyers gedrukt. De eerste standhouder die toezegde, was Guyke Willems. Harry Serpentie liet de eerste flyers in Maastricht drukken en deelde ze samen met Matt uit op vlooienmarkten in Luik, Sint-Truiden en Maastricht.
Op zondag 1 augustus 1976 opende burgemeester Ferir om 9 uur feestelijk de eerste antiek- en vlooienmarkt. Harmonie Laat en Zaat uit Maastricht zorgde voor muziek, en Georges Willemaers nam het woord namens de Ridders van Moerenpoort tot Beukenberg, die mee hun schouders onder de organisatie zetten. Ondanks de bloedhete zondag lokte de markt meteen veel meer volk dan verwacht.
De nieuwe markt bleek vanaf het begin een schot in de roos. Amper vijf maanden later, vanaf 9 januari 1977, breidde de vlooienmarkt al uit naar de hallen. Daarmee was Tongeren op dat moment uniek in België. Wat kleinschalig begon op de Veemarkt, groeide jaar na jaar verder uit. Eind jaren tachtig werd de organisatie overgenomen door de stadsdiensten.
Burgemeester Jo Feytons: “De Tongerse Antiek- en Brocantemarkt is vandaag een sterk visitekaartje voor Tongeren-Borgloon, maar haar verhaal begint heel dicht bij de mensen: op een plein waar vroeger vee werd verhandeld en waar later bezoekers, standhouders en verzamelaars elkaar vonden. Vijftig jaar later blijft diezelfde ziel overeind: ontmoeten, onderhandelen, verhalen uitwisselen en samen stad maken.”
“De antiekmarkt is al decennialang een belangrijke economische hefboom voor onze stad. Elke zondag brengt ze bezoekers naar Tongeren-Borgloon en zorgt ze voor extra dynamiek bij handelaars, horeca-uitbaters en toeristische partners. De combinatie van erfgoed, authenticiteit en ondernemerschap maakt deze markt uniek. Dat succesverhaal vieren we met veel trots,” zegt Krijn Henrotte, schepen van Economie.
De viering van 50 jaar Tongerse Antiek- en Brocantemarkt zal de komende maanden zichtbaar zijn in verschillende communicatiecampagnes, verhalenreeksen, fotomateriaal en andere feestelijke initiatieven. Daarbij staat niet alleen de rijke geschiedenis centraal, maar ook de toekomst van de markt als internationale ontmoetingsplaats voor liefhebbers van erfgoed, antiek en brocante.
Zo maakte de handel in koeien en kalveren plaats voor de handel in antiek en curiosa. De koopwaar veranderde, maar de ziel van het plein bleef dezelfde: mensen ontmoeten, verhalen delen en een goede zaak afsluiten – vroeger met een koe, vandaag met een bijzonder stuk antiek.
Het officiële jubileumjaar gaat van start op 9 augustus om 9.00 uur met een optocht van Romeinse soldaten gevolgd door een feestelijke opening om 10.00 uur op de Veemarkt. Tijdens een officiële plechtigheid blikken het stadsbestuur en betrokkenen terug op vijftig jaar antiekmarktgeschiedenis. De aanwezigen worden bovendien getrakteerd op muziek, een huldigingsmoment, een feestelijke taart en het symbolische startschot van een jubileumjaar vol verhalen, getuigenissen, fotomateriaal en activiteiten rond vijftig jaar Tongerse Antiek- en Brocantemarkt.