Wie met de fiets tussen fietsknooppunten 129 en 107 passeert, krijgt voortaan een opvallende artistieke verrassing. De fietstunnel onder de N730 Bilzersteenweg werd aangekleed met kleurrijke streetart van de Limburgse kunstenaar Lars Van Cauwenbergh, beter bekend als TUZQ. Het ontwerp brengt het historische Fruitspoor, het Haspengouwse landschap en de fruitcultuur van de regio op een eigentijdse manier samen. De tunnel werd eind 2023 ingehuldigd en maakt deel uit van het toeristische fietsroutenetwerk. Fietsers kunnen er de Bilzersteenweg veilig kruisen.
Van buurtidee tot kunst in de publieke ruimte
Het initiatief voor de streetart kwam van enkele buurtbewoners. Zij wilden de tunnel aantrekkelijker maken en tegelijk ongewenste graffiti en vandalisme tegengaan. Het voorstel sloot mooi aan bij de ambitie van het stadsbestuur om het Fruitspoor opnieuw zichtbaar en beleefbaar te maken.
“We willen het Fruitspoor opnieuw zichtbaar en beleefbaar maken. Fietsers doorkruisen hier letterlijk een stukje geschiedenis van onze streek. Door het verhaal in de tunnel op een hedendaagse manier in beeld te brengen, maken we die geschiedenis opnieuw zichtbaar voor een breed publiek. Tegelijk voegen we een extra beleving toe aan een fietstocht door het Haspengouwse landschap.” zegt An Christiaens, schepen van Toerisme.
Het Fruitspoor in beeld
Voor de realisatie van het project ging de Stad Tongeren-Borgloon in zee met SAGA vzw, een Limburgse organisatie gespecialiseerd in kunst in de publieke ruimte en streetart. SAGA werkte voor het ontwerp samen met de Limburgse kunstenaar TUZQ: “Deze muurschildering brengt het verhaal van het Fruitspoor opnieuw tot leven. Het glooiende landschap van Tongeren-Borgloon vormt het decor voor appels, peren en kersen — een verwijzing naar de rijke fruitteelt en het fruit dat vroeger via het spoor werd vervoerd. De trein staat symbool voor het verleden en de geschiedenis van het traject. Daartegenover staat de fietser: een beeld van de nieuwe bestemming van het oude spoor als fietsverbinding. Zo brengt de muurschildering verleden en heden samen en vertelt ze het verhaal van een spoor dat niet verdween, maar een nieuwe bestemming kreeg. De muurschildering past bovendien helemaal in de net uitgerolde street art app van SAGA vzw die kunst en fietsbeleving samenbrengt.”
Het resultaat is een kleurrijke artistieke verbeelding van het Fruitspoor en het Haspengouwse landschap. Verwijzingen naar lijn 23, het voormalige Fruitspoor, fruitsoorten, fruitkisten, het glooiende landschap en fietsers komen samen in het ontwerp. Zowel de binnen- als buitenwanden van de tunnel werden benut, waardoor fietsers tijdens hun passage stap voor stap worden meegenomen in het verhaal.
“We vinden het belangrijk dat dit project van Limburgse hand is. Met SAGA vzw en TUZQ hebben we partners gevonden die het historische verhaal van het Fruitspoor kunnen vertalen naar een hedendaagse en verrassende vorm van kunst. Tegelijk is het mooi dat het idee vanuit de buurt kwam. Zo komen verschillende krachten samen en krijgt een functionele plek een nieuwe uitstraling.” besluit burgemeester Jo Feytons.
Met de nieuwe streetart krijgt het verhaal van het Fruitspoor opnieuw een zichtbare plek langs het fietsroutenetwerk. Geschiedenis, landschap, fruitcultuur en hedendaagse kunst komen er samen in een fietstunnel die zo uitgroeit tot een verrassend onderdeel van de fietsbeleving in Tongeren-Borgloon.